Bugünün mağlupları, yarının kazananları olacak. Karl Liebknecht

TARİHSEL SÜREÇ

DEVRİME DOĞRU

1914

30 Temmuz 1914

Almanya'nın Rusya'ya Savaş İlanı

1914 yılının Temmuz sonunda Almanya Rusya'ya savaş ilan etti.

04 Ağustos 1914

Kriegs-Anleihe (Savaş Kredisi) Savaş kredilerinin mecliste onaylanması          

04 Ağustos 1914

  Rosa Rosa Luxemburg im Jahr 1912 Bundesarchive BildY 10-RL2-1105-68Luxemburg'un savaş karşıtı toplantılarının başlaması

02 Aralık 1914

Savaş kredisi oylamasında Karl Karl Liebknecht by G. G. Bain - ID cph.3c35384 LOCLiebknecht'in red oyu vermesi

1915

01 Haziran 1915

Liebknecht & Luxemburg

Liebknecht ve Luxemburg'un toplantısı ve savaş karşıtı yayınların çıkışı.

21 Aralık 1915

Hugo Haase 1905

 Mecisteki sol kanat liderlerinden SPD milletvekili Hugo Haase liderliğinde bir grup milletvekilinin mecliste ki savaş kredisi (borçlanması) oylamasında red oyu kullanması.

1916

02 Ocak 1916

Junius 1916 - Krise de Sozialdemokratie

Rosa Luxemburg tarafından 1916 yılında Junius takma  adıyla  yazıldığı için genelde „Junius“-Broşürü olarak bilinen "Sosyal Demokrasinin Krizi" (Die Krise der Sozial Demokratie) başlıklı kitapçığın yayınlanması. (Orijinal metin için tıklayınız.)

27 Ocak 1916

Spartaküs Grubunun Ortaya Çıkışı

24 Mart 1916

Hugo Haase by Bain News Service digitalen ID ggbain.27906 Library of Congress  

 Meclisteki sol kanat liderlerinden SPD eşbakanı Hugo Haase'nin savaş karşıtı meclis konuşması

01 Mayıs 1916

Karl Liebknecht (unknown source)

 Karl Liebknecht'in tutuklanması

25 Mayıs 1916

Hugo Haase'nin SPD eşbaşkanlığından istifası  

01 Eylül 1916

Spartakusbrief No 1 (Eylül 1916)

Leo jogisches tarafından yayınlanıp dağıtılan ve genelde Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht'in kaleme aldığı Spartaküs Birliği'nin ilkelerini ve programını anlatan yazılara yer veilen, literatürde Spartaküs Mektupları (Spartakusbriefe) olarak bilinen gizli Spartacus broşürlerinin ilk sayısnın yayınlanması. (Orijinal metinler için buraya tıklayınız.)

1917

01 Ocak 1917

Hugo Haase ve arkadaşlarının SPD'den çıkarılması

08 Mart 1917

Rusya'da Şubat Devrimi

06 Nisan 1917

USPD (Unabhängige Sozialdemokratische Partei Deutschlands)SPD'den ayrılan sol kanat milletvekilleri tarafından Hugo Haase önderliğinde Bağımsız-SPD'nin (Unabhängige Sozialdemokratische Partei Deutschlands, USPD) Gotha şehirnde gerçekleştirilen kongrede kuruluşu

05 Eylül 1917

Reichpietsch & Köbis

Savaş karşıtı bahriyeli ayaklanmasının liderlerinden Reichpietsch ve Köbis'in idamı

28 Kasım 1917

Ekim Devrimi

22 Aralık 1917

Rusya ve Almanya arasında Brest Litovsk barış görüşmelerinin başlaması.  

1918

08 Ocak 1918

ABD Başkan Wilson'ın, Alsas-Loren bölgesinin Fransa'ya verilmesini de içeren, 14 maddelik Wilson Prensiplerini açıkladı. 

15 Ocak 1918

Avusturya Macaristan genelinde grev dalgası

22 Ocak 1918

Spartaküs Birliğinin 28 Ocak'ta başlayacak genel grev çağrısı yayınlandı. .

Avusturya-Macaristan'daki son genel grevinin başarısını örnek gösteren Spartakistler, Viyana İşçi Konseyi'nin zaferini anarak aynı taleplerle 28 Ocak'ta Almanya çapında bir genel grev çağrısı yaptılar.

25 Ocak 1918

4000'den fazla işçi Kiel'de greve başladı.

26 Ocak 1918

1200 civarında işçi Dortmund ve Düsseldorf'ta greve gitti.

27 Ocak 1918

Finlandiya devrimi ve Finlandiya Sosyalist İşçi Cumhuriyeti'nin kuruluşu.

28 Ocak 1918

Berlin'de bir milyonun üzerinde işçinin katıldığı ve ellinin üzerinde Alman şehrinde başlayan işçi grevleri.

30 Ocak 1918

Tüm Berlin İşçi Konseyi eylem komitesi, kitle grevine ek olarak birkaç miting için çağrıda bulundu. Moabit, Charlottenburg ve Alexanderplatz'ta sonucu ölümle sonuçlanan çatışmalar yaşandı.

Polisin kitleye ateş açtığı olaylarda, işçiler devirdikleri tramvaylar ve kamyonları barikat olarak kullandı. Ertesi gün yarım milyondan fazla işçi Berlin'de iş bırakma eylemi yaptı.

31 Ocak 1918

Berlin'de greve giden işçiler dokuz ayrı yerde miting düzenledi.

Ordu komutanlığı, grevler karşısında tehlikeyi görerek grevlere karşı mücadele etmek üzere sivil hükümetin yetkilerini kendi eline aldı. Ordu, grevi bastırmak amacıyla Berlin'i kuşatma altına aldı. SPD'nin yayın organı Vorwärts dergisi yasaklandı. Rejim, Almanya çapındaki grevlere kitlesel tutuklamalar ve zorunlu askerealmalarla cevap verdi ve grevdeki işçilerin temsilcileriyle görüşmeyi reddetti.

01 Şubat 1918

Adriyatik limanı Kotor'da, Avustrurya Macaristan donanmasında bahriyeli askerlerin ayaklanması.

Bugün Karadağ'da bulunan Kotor'daki 6.000 denizcinin katıldığı ayaklanmada donanmanın 40 gemisine kızıl bayrak çekildi. Rusya'da olduğu gibi konseyler kuruldu ve eşitlik, demokrasi ve acil barış talep edildi. Ayaklanma yayılmasına fırsat verilmeden 3 Şubat'ta bastırıldı.

02 Şubat 1918

Alman Şansölyesi Georg Graf von Hertling'le SPD-Çoğunluk ve Bağımsız-SPD'li milletvekillerinin görüşmesi.

SPD'yi temsilen Friedrich Ebert ve Philipp Scheidemann, USPD'yi temsilen Hugo Haase ve Georg Ledebour'un katıldığı toplantıda genel grev ele alınır. USPD grevi haklı bulurken, SPD temsilcileri grevin siyasi olarak hatalı olduğunu ileri sürerler.

03 Şubat 1918

Hindenburg greve giden işçilerin vatana ihanetle yargılanmasını talep eder. SPD-Çoğunluk ve Bağımsız-SPD liderlikleri grevi durdurma kararı verir.

Grevi takip eden günlerde hükümet grevci işçilerin binlercesini tutuklatır ve hapis ya da cephede görev yapmak üzere askerealma cezasına çarptırır.

04 Şubat 1918

Bağımsız-SPD'li milletvekili Wilhelm Dittmann ve onunla beraber 84 Bağımsız-SPD üyesinin tutuklanarak ihanetle suçlanması.

Dittmann, altı kişilik grev komitesinden olduğu gerekçesiyle beş yıl iki ay hapis cezası aldı.

03 Mart 1918

Spartaküs Grubu İşçi-asker konseyleri oluşturma ve proletaryayı silahlandırma çağrısı yapar.

Çağrıda son büyük genel grevin, işçi sınıfının güç kullanmadan mevcut toplumsal düzene karşı hiçbir şey yapamayacağını gösterdiği ileri sürülür.

03 Mart 1918

Brest-Litovsk Anlaşması

3 Mart 1918 tarihinde Rusya, Almanya, Avusturya-Macaristan, Osmanlı ve Bulgaristan arasında imzalanmış, İttifak Devletleri'nin yenilmesi üzerine geçersiz kalmış bir barış antlaşmasıdır. Anlaşmaya göre Estonya, Litvanya, Letonya, Polonya, Belarus, Ukrayna ve Finlandiya Almanya'ya bırakılmış ancak ittifak devletlerinin mutlak galibiyetinin ardından feshedilmiştir.

15 Mart 1918

SPD'nin yayın organı Vorwärts gazetesinde, Almanya'daki burjuva basının söylemlerini tekrarlayarak Sovyet Rusya'yla sınır güvenliği talebinin dile getirilmesi.

21 Mart 1918

Deutsche Frühjahrsoffensive (Alman Ordularının Bahar Saldırısı)

Brest-Litovsk'ta Bolşevik Rusya ile yapılan, Almanya açısından çok uygun olan barış antlaşmasının ardından, imparatorluk ordusu batıda askeri bir zafer almak amacıyla büyük bir saldırı başlattı. Plana göre, Fransa'nın kuzeyinde, İtilaf güçlerinin birlikleri, Berlin için avantajlı bir barış sağlanacak şekilde geri çekilmeye zorlanacaktı. Ancak saldırı başarısız oldu; zayıflamış batı cephesinde Alman ordusunun son çabası olacaktı.

24 Mart 1918

Aralarında Leo Jogisches'in de bulunduğu sekiz Spartakistin tutuklanması.

Leo Jogiches, yasadışı ilan edilen Sparatküs Grubunda, hâli hazırda tutuklu bulunan Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht'i temsil ediyordu.

13 Nisan 1918

Finlandiya'daki işçi devrimine yönelik Almanya'nın askeri müdaheleye başlaması.

27 Mayıs 1918

Yukarı Silezya'da madencilerin grevi.

01 Haziran 1918

Spartaküs grubunun ve bağımsız sosyalistlerin, Lenin tarafından yazılan broşürleri ilegal olarak bastırıp dağıtmaya başlaması.

26 Haziran 1918

Aşağı ve Yukarı Silezya'da 13500 işçi greve gitti.

04 Temmuz 1918

Seçim kanununda değişiklikle seçmenleri üç sınıfa ayıran Dreiklassenwahlrecht uygulamasının kaldırılması.

Bu kararla, Almanya askeri çöküşünün hemen öncesinde tüm halka eşit oy hakkı vermiş oldu.

04 Temmuz 1918

Yukarı Silezya'da madencilerin tekrar greve gitmesi üzerine 1800 madencinin tutuklanması.

Tutuklanan madenciler 1 ila 2 ay arasında değişen, "askeri fabrikada çalışma" cezasına çarptırıldı.

18 Temmuz 1918

Philipp Scheidemann'ın kendi seçim bölgesi Solingen'de konuşma yaparken öfkeli kalabalık yüzünden kaçması.  

Philipp Scheidemann, konuşma yaptığı kendi seçim bölgesi Solingen'de bir toplantıdan öfkeli işçilerin tepkisi üzerine pencereden kaçmak zorunda kaldı.

20 Temmuz 1918

Ruhr bölgesinde 7400 işçinin grev ilan etmesi

22 Temmuz 1918

Ruhr bölgesindeki silah fabrikalarında, Lugau-Oelsnitzer kömür sahasında ve Remscheid'deki Bergisch çelik endüstrisindeki işçilerin grevleri.

08 Ağustos 1918

Yüz Gün Saldırısının başlangıcı

İtilaf devletleri taze ABD birlikleriyle, personel ve malzeme açısından Alman muhaliflerinden üstün konuma gelir, "Alman Ordusunun Kara Günü" olarak bilinen Amiens Muharebesi'ndeki yenilgi, Birinci Dünya Savaşı'nın belirleyecisidir. Sonuç olarak, zayıflamış imparatorluk ordusu savunma amaçlı "Siegfriedstellung" a geri çekilmek zorunda kalır.

12 Ağustos 1918

Ruhr madencilik endüstrisinde birçok madende grevler.

14 Ağustos 1918

Ordu Komutanlığı kendi iç yazışmalarında savaşın kaybedileceğini kabul eder.

Sebastian Haffner, “İhanet” kitabında Ludendorff’un yenilgiyi kaçınılmaz olarak gördüğü andan itibaren ordunun varlığını ve onurunu kurtarmayı hedeflediğini yazıyor. Bunun için mümkün olan en kısa sürede bir ateşkes şarttı ancak ordunun şerefini kurtarmak için ateşkes talebinin hükümetten gelmesi gerekiyordu.

03 Eylül 1918

Amerikan senatosunda 2. Wilhelm'in savaş suçlusu olarak yargılanma kararı

21 Eylül 1918

General Ludendorff Reich hükümetinin talep ettiği bir toplantıda, Alman ordusunun savaşı kaybettiğini ve Alman cephelerinin kısa sürede kırılmaması için Almanya'nın bir an önce barış istemesi gerektiğini kabul ediyor.

23 Eylül 1918

SPD'nin Reichstag parlamento grubu ve parti komitesi parlamenter sistemin getirilmesi ve tüm Alman eyaletleri için genel, eşit, gizli ve doğrudan oy hakkı getirilmesi koşuluyla, yeni Reich hükümetine katılma kararı alır. Monarşinin kaldırılması gündemde değildir.

29 Eylül 1918

Almanya'nın Askeri çöküşü

İmparatorluk ordusu, Amerikan, İngiliz ve Fransız ordularının yaz sonunda yoğunlaşan saldırısına karşı koyamaz. Hindenburg ve Ludendorff komutasındaki Yüksek Ordu Komutanlığı, Reich hükümetinden ateşkes için müzakerelere başlamasını ister.

30 Eylül 1918

Prens von Hertling'in başbakanlıktan alınması

03 Ekim 1918

3. Oktober 1918: Reichskanzler Max von Baden, Vizekanzler von Payer und der Chef der Reichskanzlei, Freiherr von Radowitz (Bundesarchiv, Bild 146-1971-037-64 / CC-BY-SA 3.0) Prens von Baden'in başbakanlığa getirilmesi

II. Wilhelm, liberal Max von Baden'i Reich Şansölyesi olarak atar. ABD Başkanı Wilson, Almanların ateşkes talebini reddeder. Şansölye Baden, sınırsız denizaltı savaşına son verir ve Ludendorff'u Yüksek Ordu Komutanlığı'ndan ihraç eder.

04 Ekim 1918

SPD'nin de içinde yer aldığı hükümetin kurulması

06 Ekim 1918

Slovenya, Hırvatistan ve Sırbistan Avustrya Macaristan İmparatorluğundan ayrılır.

07 Ekim 1918

Spartaküs Grubu Konferansı. Devrim çağrısıyla birlikte, işçi ve asker konseylerinin kurulması ve Bolşeviklere dayanışma talebinin dile getirilmesi.

08 Ekim 1918

Spartaküs dergisinin 12. sayısında yeni hükümet ve SPD'nin eleştirilmesi: "Şimdi Alman monarşisinin elini öpen Scheidemann ve Bauer, grev ve gösteri yapan Alman işçilerini kurşunlatacak."

Talepler: 1. Devrimcilerin derhal serbest bırakılması. 2. Sıkıyönetimin derhal kaldırılması. 3. Yardımcı Hizmet Yasasının derhal yürürlükten kaldırılması. Ek olarak: 1. Tüm savaş bonolarının tazminatsız iptali. 2. Tüm banka sermayesinin, madenlerin tesislerinin kamulaştırılması; çalışma saatlerinin azaltılması, asgari ücret getirilmesi. 3. Tüm büyük ve orta büyüklükteki gayrimenkullerin kamulaştırılması; üretim yönetiminin tarım işçileri ve küçük çiftçilerin temsilcilerine devri. 4. Ordunun yeniden yapılandırılması. 5. Siyasi ve askeri suçlar için ölüm ve hapis cezasının kaldırılması. 6. Gıda maddeleri dağıtımının işçilerin seçtiği temsilcilere devri. 7. Prenslikler ve hanedanın kaldırılması.

14 Ekim 1918

ABD Başkanı Wilson, Almanya'ya monarşinin temsilcileri ve eski otokratik güçlerle masaya oturulmayacağını bildirir.

15 Ekim 1918

Alman anayasasında değişiklik: Savaş ve barış ilanı sadece hükümet ve Reichstag'ın onayıyla gerçekleşebilir.

16 Ekim 1918

5000 kişinin katıldığı, Bağımsız-SPD'nin hükümet karşıtı gösterisi.

18 Ekim 1918

Lenin'in Spartaküs grubuna yazdığı ve Almanya'daki işçi ve asker konseylerinin kurulması talebi için kutladığı ve Almanya'daki proleter devrimin zaferi için umudunu ifade ettiği mektubun yayınlanması

18 Ekim 1918

Maden sahipleri ile sendika temsilcileri arasında daha önce işverenlerin prensip olarak reddettiği müzakerelerin başlaması.

19 Ekim 1918

İçişleri Bakanı Wilhelm Drews'in, Şansölye Max von Baden'e Sovyet büyükelçiliğinin Almanya'dan kaldırılması çağrısında bulunması.

23 Ekim 1918

Genel Af ve Karl Liebknecht'in serbest kalması

24 Ekim 1918

Britanya Filosuna Saldırı Emri

Askerler için intihar saldırısı niteliğindeki bu emir uygulanmamış, Wilhelmshaven'da direnişe neden olmuştur

24 Ekim 1918

Bankacılık çevrelerine yakınlığıyla bilinen liberal Frankfurter Zeitung'un başyazısında İmparatorun savaşı yönetmekte başarısız olduğunun ve halkın da artık eski rejime karşı sabrının tükendiğinin ileri sürülmesi.

25 Ekim 1918

2. Wilhelm'in tahttan çekilmesi kamuoyunda tartışılıyor.

25 Ekim 1918

Bağımsız-SPD'nin Karl Liebknecht'i parti yönetimine davet etmesi, buna karşılık Liebknecht'in Spartaküs grubunun ilkelerinin benimsenmesini talep etmesi

25 Ekim 1918

Macaristan Avusturya Macaristan İmparatorluğundan ayrılır

26 Ekim 1918

Ludendorff'un Genelkurmay Başkanlığından istifası

26 Ekim 1918

Spartaküs grubu üyeleri Karl Liebknecht ve aynı gün Hollanda'daki sürgünden dönen Wilhelm Pieck, büyük kitle grevlerinin organizatörleri olan yasadışı bir devrimci grubun bir toplantısına ilk kez katılıyorlar. Karar: Bu grubun Spartaküs grubunun işçi temsilcileri aracılığıyla genişletilmesi ve Liebknecht, Pick ve Ernst Mayer'in yürütme komitesine kabulü.

26 Ekim 1918

Berlin'de Özgür Sosyalist Gençlik Birliğinin, konuşmacılardan birinin de Karl Liebknecht olduğu kuruluş kongresi.

27 Ekim 1918

Wilhelmshaven Ayaklanması

Emre itaatsizlik kararı alarak Derfflinger, Von der Tann ve Seydlitz isimli modern savaş gemilerini 27 Ekim’de işgâl edip kontrolü ele geçiren bahriyeliler, 28 Ekim 1918’de Markgraf, Kronprinz und Großer Kurfürst gemilerinde de emre itaatsizlik eylemi başlattılar.

28 Ekim 1918

Çekoslavakya Avusturya-Macaristan İmparatorluğundan ayrılır

28 Ekim 1918

Alman Meşrutiyeti (anayasa reformu-Oktoberreformen)

İmparatorun gücünü önemli kısıtlayan ve Reichstag'a geniş haklar tanıyan reformlar yürürlüğe girer. Almanya artık parlamenter bir monarşidir.

29 Ekim 1918

Telegramm der Reichskanzlei vom 29. Juli 1919 mit dem Text der Abdankungserklärung Kaiser Wilhelms II. vom 28. November 1918, veröffentlicht im Weltspiegel, einer Beilage des Berliner Tageblattes vom 8. Dezember 1918 (BArch, R 43 I/ 2204)

Tahtı terktetmesi tartışılan 2. Wilhelm'in Berlin'i terketmesi

30 Ekim 1918

Osmanlı İmparatorluğu ve Müttefik devletler arasında Mondros Mütarekesi

Osmanlı Devleti ateşkes anlaşması imzalar

30 Ekim 1918

Avusturya'da geniş çapta kitle gösterilerinin ardından sosyal demokrat hükümetin kurulması.

31 Ekim 1918

Macaristan'da Krizantem Devrimi ve Birinci Macaristan Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşu.

31 Ekim 1918

Metz yakınlarındaki bir piyade tümeni isyan ederek silah bırakır.

31 Ekim 1918

SPD yayın organı Vorwärts gazetesinde 2. Wilhelm'in tahttan çekilmesinin istenmesi.

01 Kasım 1918

Sparktaküs grubunun silahlı direniş çağrısında bulunması.

02 Kasım 1918

Kiel'de Bahriyelilerin gösteri yapması yasaklanır.

03 Kasım 1918

Münih'te siyasi tutuklularının serbest bırakılması için gösteriler.

03 Kasım 1918

Magdeburg'ta 50 binin üzerinde işçi, kadın ve askerin katıldığı Spartakistler başta olmak üzere Bağımsız-SPD, SPD-Çoğunluk tarafından düzenlenen gösteri.

03 Kasım 1918

SPD'nin yayın organı Vorwärts gazetesinde, isimsiz broşürler aracılığıyla radikallerin veya marjinal grupların işçileri fabrikaları terk edip sokaklara çıkmaya çağırdığının, ancak işçilerin buna kulak asmaması gerektiğinin yazılması.

03 Kasım 1918

Avusturya-Macaristan ve İtalya arasında Villa Giusti Ateşkes Anlaşması'nın imzalanması.

İtakya'nun Padova şehrindeki Giusti villasında imzalanan bu ateşkes anlaşmasıyla ALmanya'nın en önemli müttefiklerinden Avusturya-Macaristan savaş dışı kalmıştır.

03 Kasım 1918

Kiel Bahriye Ayaklanması:  Keiler Matrosenaufstand Revolutionspostkarte, anonym, 1918Kiel'de binlerce bahriyeli, kadın ve işçinin katıldığı isyancıların serbest bırakılması, savaşın sona ermesi, barış ve ekmek talepleriyle düzenlenen miting Teğmen Oskar Steinhäuser'in emriyle şiddetle dağıtılır. 8 ölü ve 29 ağır yaralı vardır ve bu Kasım Devriminin fitilini ateşler.  

4 Kasım'da ayaklanmaya katılanların sayısı 40.000'e yükselir. Gemilerde ve kışlalarda subaylar silahsızlandırılır, tutuklular serbest bırakılır, asker konseyleri kurulur. Askeri ve sivil güç isyancıların elindedir. Hükümet, SPD'den Gustav Noske ve Dışişleri Bakanı Conrad Haußmann'ı ayaklanmayı bastırması için Kiel'e gönderir: Noske ve Haußmann hareketi durduramaz, ancak Noske liderliği ele geçirmeyi başarır ve Kiel yönetiminin başına geçer.

04 Kasım 1918

SPD yayın organı Vorwärts gazetesinde, bir gün önceki gün yayınlanan yazıda doruğa çıkan, devrimci süreci frenleyici dilin bir yana bırakılması ve parti yönetiminin gösteri ve grevleri destekleme kararının yayınlanması.

04 Kasım 1918

Berlin Friedrichstrasse tren istasyonunda, Sovyet elçiliğinin diplomatik postalarından biri iddialara göre kasıtlı olarak kırıldı, paketten Spartaküs grubunun devrimci ayaklanma çağrısını içeren el ilanları ve tavsiye edilen mücadele yöntemlerini anlatan broşürler çıktı. Bu provokasyonun kaynağının Dışişleri Bakanı Philipp Scheidemannolduğu ve bildirilerin paketin içine polis tarafından yerleştirildiği 1928'de ortaya çıktı.

04 Kasım 1918

Kiel'deki olayları henüz bilmeyen bir grup devrimci işçi temsilcisi, 11 Kasım'da Berlin'de darbeyle yönetimi ele geçirme kararı aldı.

04 Kasım 1918

Kiel isyancıları Hamburg'a vardı.

05 Kasım 1918

Hamburg'ta işçiler ve askerler birleşerek genel grev çağrısı yayınladı. Devrimciler Hamburg'ta merkez tren istasyonunu, kışlaları ve savaş gemilerini ele geçirdiler. Hareket Bremen ve Lübeck'e sıçradı.

05 Kasım 1918

Sovyetler Birliği'yle diplomatik ilişkiler sona erdirildi. Sovyet elçiliğinin 24 saat içinde boşaltılması talep edildi ve Rusya'daki diplomatik misyon geri çağrıldı.

06 Kasım 1918

Bremen'de işçiler genel greve gitti. Şehir yönetimi derhâl herkese eşit oy hakkı tanıma kararı aldı. Lübeck'te işçiler ve askerler yönetimi ele geçirdi, Bağımsız-SPD ve sol radikaller ortak bir yönetim komitesi kurdu.

06 Kasım 1918

Großenhain'da bir işçi ve asker konseyi kuruldu.

06 Kasım 1918

Schwerin'de devrimci askerler cephaneliği, posta ve telgraf merkezini ele geçirdi, işçi ve asker konseyi kuruldu.

06 Kasım 1918

Oldenburg'ta bahriyelilerin gösterilerini müteakiben bir işçi ve asker konseyi kuruldu.

06 Kasım 1918

SPD parti yönetimi "küçük grupların ve tanınmamış kışkırtıcıların sloganlarının dikkate alınmaması gerektiğini, ülkede Rusya'ya benzer koşulların olmadığını, demokrasi ve sosyalizm hedeflerine yaklaşıldığını" açıkladı.

06 Kasım 1918

SPD liderleri ve Genelkurmay'ın yaptığı bir görüşmede, SPD'li Ebert, kitlelerin devrimci kalkışmasının önüne geçilmesi için öncelikle imparatorun tahttan çekilmesinin şart olduğunu bildirir.

06 Kasım 1918

Max von Baden, 2. Wilhelm'i arayarak tahttan çekilmesini ve imparatorluğu torununa devretmesini ve sosyalistlerin yardımıyla imparatorluğun kurtarılabileceğini aksi takdirde cumhuriyetin kaçınılmaz olduğunu söyler. 2. Wilhelm ordunun kendi yanında olduğunu söyleyerek itiraz eder.

06 Kasım 1918

Berlin'de devrimciler, Music-Fuchs tavernasında yaptıkları bir toplantıda 11 Kasım'da ayaklanmaya karar verir. Karl Liebknecht ise 8 Kasım tarihini önermiş ancak reddedilmiştir.

07 Kasım 1918

Lehe, Geestemüde, Schwerin, Hannover, Schleswig, Oldenburg, Lüneburg, Frankfurt, Münih ve Wilhelmshaven'da devrim ve işçi konseylerinin kuruluşu.

07 Kasım 1918

Berlin'de polis şefi von Oppen, Bağımsız-SPD'nin düzenleyeceği beş gösteriyi yasaklar. Berlin'de gerilim tırmanır.

07 Kasım 1918

SPD yönetimi 2. Wilhelm'in tahttan çekilmesi talebini yineler ama cumhuriyet talebinde bulunmaz. Aksi takdirde hükümetten çekileceklerini bildirir. Max von Baden'in ultimatomun geri alınması isteğine "Bu gece 26 farklı toplantı yapıldığı ve ultimatomun açıklanmaması hâlinde halkın Bağımsız-SPD'ye yöneleceğini" belirtir.

07 Kasım 1918

Ebert, Max von Baden'e özel bir görüşmede "İmparator tahttan çekilmezse devrim kaçınılmaz. Ben devrim istemiyorum," der.

07 Kasım 1918

Berlin komutanlığı, bir duyuruyla "Rus modelinde işçi ve asker konseylerinin kurulmak istendiğini ancak bunun kamu güvenliğini tehlikeye attığını, sıkıyönetim kanununa dayanarak bu tip oluşumların yasaklandığını" açıklar.

07 Kasım 1918

Lehrter istasyonuna konuşlanan imparatora sadık askeri birlikler istasyona gelen 300 bahriyeliyi anında tutuklar. Büyük şirketlere askeri muhafızlar yerleştirilir, Berlin şehir sarayına giden yollar kapatılır, silahlı polis devriyeleri artırılır.

07 Kasım 1918

Münih Theresienwiese Barış Mitingi

7 Kasım öğleden sonra, Theresienwiese'de barış mitingi için en az 40.000 kişi toplandı

07 Kasım 1918

Siyasi polis, İmparatorluk döneminde sosyalist parti liderleri hakkında olanlar da dahil olmak üzere tüm siyasi fişlemeleri imha eder.

08 Kasım 1918

Braunschweig, Köln, Essen, Krefeld, Gotha, Koblenz, Mainz, Magdeburg, Halle, Leipzig, Chemnitz, Dresden, München, Düsseldorf, Haltern, Darmstadt, Nürnberg, Bayreuth, Passau, Augsburg, Rosenheim, Lahr und Offenburg'da devrim ve işçi konseylerinin kuruluşu.

08 Kasım 1918

Hamburg'ta sol radikaller Bağımsız-SPD, SPD-Çoğunluk, sendikalar ve işçi temsilcilerinden oluşan işçi konseyinin kuruluşu.

08 Kasım 1918

Magdeburg'ta devrimci ayaklanma. Bir gün önce Kiel'den gelen isyancı bahriyeliler, Encke kışlasından piyadeler ve Magdeburg'lu işçiler, tutukluları serbest bırakıp subayların silahlarına el koydular.

08 Kasım 1918

Berlin Devrimci İşçi Temsilcileri Komitesi ve Spartaküs grubu yürütme komitesi oybirliğiyle 9 Kasım'da devrime karar verdi.

08 Kasım 1918

Hükümet, güvenilir olduğu düşünülen tek tabur olan Lübben avcı-taburunu hükümet binalarını korumak ve isyancılara karşı harekete geçmek üzere Berlin'e çağırdı. Muharebeye hazırlanan polis, sarayın bodrum katında ve Berlin belediye binasında kalıyor.

08 Kasım 1918

Welf hanedanının sonu. Braunschweig Dükü kendisi ve halefleri için tahttan feragat ediyor. Braunschweig sarayında kızıl bayrak dalgalanıyor, Bağımsız-SPD içindeki Sparatkislerin hakim olduğu İşçi ve asker konseyi yönetimi ele geçiriyor.

08 Kasım 1918

Braunschweig'ta kanlı çatışmalar, Berlin'de akşam saatlerinde Unter den Linden'da imparatorun tahttan çekilmesi için barışçıl bir gösteri.

08 Kasım 1918

8 Kasım akşamı, SPD yönetimi, genel grevi önlemek için 9 Kasım sabahı ne gerekiyorsa yapma kararı aldı.

08 Kasım 1918

Yaklaşık bir aydır görevde olan Von Baden istifa etmek istiyor. İmparator, Von Baden'den nihai kararını verene kadar görevine devam etmesini istiyor.

08 Kasım 1918

Münih Devrimi: Bavyera'da Kurt Eisner başkanlığında bir işçi, asker ve çiftçi konseyi oluşturuldu. Kışladaki askerler kendilerini asker konseyleri aracılığıyla yönetmeye başladılar. Devrime direnmeyen memurların görevlerine devam etmelerine izin verildi.

USPD lideri Kurt Eisner, Münih'te konuşlanmış birlikleri kendi trarafına çekerek "Özgür Bavyera Eyaleti"ni ilan eder. Bavyera İşçi, Askerler ve Köylüler Konseyi, Eisner'in başbakan olduğu USPD ve SPD koalisyonunu hükümet olarak seçer.

08 Kasım 1918

Breslau'da devrimin başlamasıyla daha önce Von Baden hükümetinin affından yararlanması engellenen Rosa Luxemburg'un da serbest kalması.

İKTİDAR DEĞİŞİMİ

DEVRİM SÜRECİ

1918

09 Kasım 1918

Von Baden'in 2. Wilhelm'in tahttan çekildiğini ilan etmesi

Von Baden, 2. Wilhelm tahttan çekilmeye ikna olmadığı hâlde Wilhelm'in tahttan çekildiğini ilan eder. 

09 Kasım 1918

Ausrufung der Republik am 9. November 1918 durch Scheidemann, der vom Westbalkon des Reichstagsgebäudes aus spricht (Author: Erich Greifer, Die Große Zeit. Illustrierte Kriegsgeschichte. Zweiter Band. Berlin 1920. S. 426)Çifte Cumhuriyet İlanı Karl Liebknecht'in Berlin Sarayı işgali sırasındaki konuşması

9 Kasım öğlen vakti, Şansölye ofisini SPD lideri Friedrich Ebert'e devreder. Kısa süre sonra, saat 14 sularında Philipp Scheidemann parti arkadaşı Ebert'e danışmadan Reichstag'da Alman cumhuriyetini, saat 16'da ise, USPD'li Karl Liebknecht, Berlin Şehir Sarayı'nda sosyalist cumhuriyeti ilan eder.

09 Kasım 1918

Chausseestraße'de kışlaya girmek isteyen devrimcilerin öldürülmesi

09 Kasım 1918

Die Rote Fahne (Kızıl Bayrak) gazetesinin ilk sayısının yayınlanması. 

Rote-Fahne Sayı 1 (19.11.1918)    

09 Kasım 1918

Brandenburg, Breslau, Eisenach, Erfurt, Görlitz, Koenigsberg, Plauen, Mannheim, Karlsruhe, Mainz, Darmstadt, Dessau, Alt-Strelitz, Posen ve Saarbrücken'de devrimi ve konseylerin kurulması. Saarbrücken konseyi Fransız işgal kuvvetleri tarafından feshedildi.

10 Kasım 1918

Beuthen, Bromberg, Danzig, Frankfurt/Oder, Gleiwitz, Graudenz, Karlsruhe ve Oppeln'de işçi-asker konseylerinin kurulması.

10 Kasım 1918

Braunschweig'ta büyük bir gösteriden sonra, İşçi ve Asker Konseyi bir Bağımsız-SPD hükümeti kurdu ve Braunschweig Sosyalist Cumhuriyeti ilan edildi.

10 Kasım 1918

Der Rat der Volksbeauftragten Postkarte Berlin, 1918 8,8 x 13,8 cm © Deutsches Historisches Museum, Berlin Inv.-Nr.: 1989/2046.18Halk Temsilcileri/Komiserleri Konseyinin kuruluşu

10 Kasım 1918

Friedrich Ebert (Bain News Service, publisher - Library of Congress Catalog: https://lccn.loc.gov/2014709630)Ebert ve Groener arasında ittifak anlaşması Wilhelm Groener Signierte Fotographie Moecke um 1920 13,8 x 8,8 cm © Deutsches Historisches Museum, Berlin Inv.-Nr.: Do2 94/3

10 Kasım 1918

Rosa Luxemburg'un Berlin'e gelerek Excelsior Otel'e taşınması

10 Kasım 1918

Tüm Berlin İşçi ve Asker Konseyleri Kongresi (Vollversammlung der Berliner Arbeiter- und Soldatenräte)

11 Kasım 1918

Şehir Sarayı ve yanındaki Neuer Marstall'ın isyancı bahriyelilerin katılımıyla işgali.

Saray ve Neuer Marstall'ın işçilerin isyancı bahriyelilere katılımıyla 11 Kasım 1918’de kurulan Halk Donanma Birliği (Volksmarinedivision) tarafından işgali

11 Kasım 1918

Spartaküs Birliği'nin kurulması

11 Kasım 1918

Genel Grev

11 Kasım 1918

Compiegne Ateşkesi

Matthias Erzberger yönetimindeki Alman temsilcileri İtilaf temsilcileriyle anlaşma masasına oturur. Ren nehrinin doğusundaki köprü başları da İtilaf birlikleri tarafından işgal edilecek ve Almanya galip devletlere çokı bnüyük oranda askeri teçhizatı teslim etmek zorunda kalacaktır. Bolşevik Rusya ile imzalanan Brest-Litovsk barışı iptal edilir.

12 Kasım 1918

Yeni Hükümet Programı

Halk Temsilcileri Konseyi tarafından açıklanan hükümet programında, savaş dönemi getirilen çalışma/emek konusundaki düzenlemelere son verildiği, sıkıyönetim ve sansürün kaldırıldığı ve 1 Ocak 1919 tarihinden itibaren günlük çalışma saatinin sekiz saat olacağı ilan edildi.

12 Kasım 1918

Ebert hükümetinin mevcut orduyu tanıması

12 Kasım 1918

Avusturya'nın Kuruluşu

Avusturya Cumhuriyeti ilan edilir ve Habsburg hanedanının yönetimi son bulur

14 Kasım 1918

Halk Donanma Birliği Komutanı Wiecsorek'in öldürülmesi

15 Kasım 1918

Stinnes Legien Anlaşması ve Merkezi Emek Birliği’nin (ZAG) kurulması 

16 Kasım 1918

Macaristan Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşu

17 Kasım 1918

Devrimci Asker Konseyleri Üyelerinin kongre baskını

18 Kasım 1918

Bavyera Kralı 3. Ludwig'in tahttan çekilmesi

18 Kasım 1918

Rote Fahne'de silahlı mücadele çağrısı

19 Kasım 1918

Saksonya ve Ruhr Bölgesinde işçi grevleri.

20 Kasım 1918

Zirkus Busch Toplantısı ve Tüm Berlin (Büyükşehir) Yurttaşlar Konseyinin kuruluşu

Muhafazakar yerel yurttaş konseyleri, küçük burjuvazinin temsilcisi dernekler ve birliklerin, Tüm Berlin (Büyükşehir) Yurttaşlar Konseyini (Bürgerrat von Groß-Berlin) kurması

22 Kasım 1918

Anti-semitist Ulusal Alman Partisi'nin  (Deutschnationale Volkspartei, DNVP) kuruluşu

24 Kasım 1918

Ulusal Liberal Parti'nin ismini Alman Halk Partisi olarak değiştirmesi

25 Kasım 1918

Berlin'de eyalet başbakanları toplantısında Kurucu Meclis kararı

26 Kasım 1918

Metternich'in Halk Donanma Birliğinin başına geçmesi

28 Kasım 1918

Kayzer 2. Wilhelm'in tahttan çekilmesi

28 Kasım 1918

Anti Bolşevik Propaganda: "Liebknecht'i öldürün!"

28 Kasım 1918

Ebert'in Wilson'dan acil gıda yardımı talebi

01 Aralık 1918

Galip devletlerin Bolşevizme karşı Alman hükümetini destekleme kararı

01 Aralık 1918

Bolşevizm’i İnceleme ve Mücadele Genel Sekreterliği ve Anti-Bolşevik Birlik kuruldu

Bolşevizm’i İnceleme ve Mücadele Genel Sekreterliği (Generalsekretariat zum Studium und zur Bekämpfung des Bolschewismus)  ve Anti-Bolşevik Birlik (Antibolschewistische Liga) kuruldu

01 Aralık 1918

Cephe Askerleri Konseyleri Temsilcileri Kongresi.

 Kongrede Groener’in asker konseylerinin düzensiz silahlı halk birliklerini dağıtması önerisi, Halk Temsilcileri Konseyi’nin solcu üyesi Emil Barth’ın zamanında müdahalesi sayesinde delegeler arasında büyük bir tepkiyle karşılandı ve Groener geri adım atmak zorunda kaldı.

05 Aralık 1918

Berlin yakınlarında kurulan eski düzen askerleri karargahı

06 Aralık 1918

Karşı-devrimci darbe girişimi

07 Aralık 1918

Liebknecht mitingi

10 Aralık 1918

Muharip Birlikleri Karşılama Töreni

Brandenburg Kapısı (Brandenburger Tor) önündeki düzenlenen muharip birlikleri karşılama töreninde Ebert, cephede mağlup edilmemiş bir ordunun askerlerini karşıladıklarını söyleyerek askerlere moral vermeye çalışırken, farkında ‘cephede yenilmemiş ordunun arkadan hançerlendiği için teslim olduğu’ (Dolchstosslegende/Dolchstoßlüge) efsanesine/yalanına hizmet ediyordu.

14 Aralık 1918

Was will der Spartakusbund

Sonradan Almanya Komunist Partisi'nin program taslağı olacak olan, Rosa Luxemburg'un Spartakisler Birliği Ne İstiyor? (Was will der Spartakusbund?) broşürünün ilk kez  Die Rote Fahne [Kızıl Bayrak] gazetesinde yayınlanması. (Orijinal metin için tıklayınız.)

15 Aralık 1918

Bağımsız-SPD Berlin Genel Kurulu

16 Aralık 1918

Almanya işçi ve asker konseyleri Kongresi (Der Reichskongress der Arbeiter- und Soldatenräte)

21 Aralık 1918

6 Aralık'ta öldürülen devimrcilerin cenaze töreni

23 Aralık 1918

Kanlı Noel

 Yağma iddiasıyla Halk Savunma Birlikleri’nin Saray’dan çıkarılmaları ve sayılarının 600'e indirilmesi kararı 

29 Aralık 1918

Hugo Haase'nin Temsilciler Konseyinden istifası

30 Aralık 1918

KPD'nin kuruluşu

1919

01 Ocak 1919

Zirkus Busch'ta eğitim reformuna karşı sağcı miting

03 Ocak 1919

Emil Eichhorn

Bağımsız-SPD’nin sol kanadına mensup olan Berlin Polis Müdürü Emil Eichhorn’un Sosyaldemokrat hükümet tarafından görevden alınması.

Radikal gruplara yakınlığı nedeniyle Sosyaldemokrat hükümetin aldığı bu karara karşı Emil Eichhorn'un direnci ve radikal grupların liderliğinde geniş halk kitlelerinin sergiledeği tepki, kısa zamanda Berlin'de radikal devrimci dalganın yükselmesinde ve Spartakistlerin önderliğinde 5 Ocak'ta patlak veren Spartakist Ayaklanma veya Ocak Çatışmaları'nın (Januarkämpfe) ortaya çıkmasında belirleyici rol oyanayacaktı.

05 Ocak 1919

İmparatorluk Yurttaş Konseyi'nin kuruluşu

Berlin Üniversitesi büyük toplantı salonunda yapılan bir toplantıyla İmparatorluk Yurttaş Konseyi (Reichsbürgerrat) adı altında muhafazakâr kitle hareketinin en geniş çatı örgütünün kurulması

05 Ocak 1919

  Protestdemonstration revolutionärer Arbeiter gegen die Entlassung Eichhorns in der Siegesallee am 5. Januar 1919. Quelle: BArch, Bild 183-R66463 / o.Ang.

Spartakist Ayaklanma veya "Ocak Ayaklanması" başlangıcı

SPD-Bağımsız'ın (USPD),  devrimin ilk günlerinde çoğunluk SPD ortaklığıyla kurdukları geçici hükümetten Aralık ayının sonunda ayrılmasından sonra,  SPD-Bağımsız mensubu Berlin Polis Müdürü Emil Eichhorn, 03 Ocak 1919'da Çoğunluk SPD hükümeti tarafından görevden alınır.  Bu karara direnmesi Eichhorun ve devrimci grupların direnci ve büyük tepkisi sonrasında Berlin'de şiddet dalgası başlar. SPD-Bağımsız taraftarları ve diğer radikal gruplar, devrimci bir komite oluşturarak halkı genel greve çağırır. Başkentteki protestolara yüz binlerce insan katılır. Spartakusbund önderliğinde birkaç gün önce kurulmuş olan Almanya Komünist Partisi (KPD) de ayaklanmaya önderlik eden gruplar arasındadır. Karl Liebknecht açıkça silahlı şiddeti savunurken, Rosa Luxemburg  bu konuda daha temkinli bir tavır sergiler.

08 Ocak 1919

Noske'ye bağlı birliklerin, işçi mevzilerine saldırısı

12 Ocak 1919

Der Vorwärts ist genommen Plakat zur Rückeroberung des Vorwärtsgebäudes Berlin, 12. Januar 1919 30,2 x 22,2 cm © Deutsches Historisches Museum, Berlin Inv.-Nr.: 1989/2044.15Spartakist Ayaklanma veya "Ocak Ayaklanması"nın bastırılması

Ayaklanma  Gustav Noske liderliğindeki sağcı askerlerin yardımıyla bastırılır. Sağcı Freikoprs (özgür birlikler) de askerlerin yanında yer alır. En az 165 kişi ölür.

12 Ocak 1919

Gustav Noske'ye bağlı birliklerinin son devrimci ayaklanmacıların mevzilerini yok etmesi.

14 Ocak 1919

Rosa Luxemburg'un son yazısının ölümünden bir gün önce Die Rote Fahne [Kızıl Bayrak] gazetesinde yayınlanması: "Die Ordnung herrscht in Berlin!"  ["Berlin’de düzen hakim!" veya "Berlin'de Asayiş Berkemal" şeklinde çevirlebilecek bu yazının orijianli için tıklayınız.)

15 Ocak 1919

Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht'in öldürülmesi

BİR DÖNEMİN KAPANIŞI

DEVRİM SONRASI

1919

19 Ocak 1919

Genel Seçimler Aufruf zur Wahl zur Nationalversammlung Januar 1919 Bundesarchive, Plak 002-004-024

Alman halkı milletvekillerini seçer ve ilk defa kadınlar da oy kullanır. Kurucu meclisin 423 üyesinin 165'i SPD, 91'i Merkez Parti, 75'i sol-liberal Alman Demokrat Partisi (DDP), 44'ü milliyetçi DNVP'den seçilir. Milliyetçi liberak DVP ve sol USPD de  22'şer milletvekiliyle temsil edilirler.

06 Şubat 1919

Weimar'da Anayasa Çalışması

Weimar'da anayasa hazırlıklarına başlanır.

11 Şubat 1919

Friedrich Ebert'in devlet başkanı seçilmesi.

13 Şubat 1919

Philipp Scheidemann'ın Weimar Cumhuriyeti'nin ilk hükümetini SPD, DDP ve Zentrum (Katolik Merkez Parti) koalisyonuyla kurması.

21 Şubat 1919

Kurt Eisner'in öldürülmesi

Eisner, USPD ile girdiği ilk eyalet seçimlerini kaybettikten sonra istifasını sunmaya giderken bir asilzade tarafından öldürülür. Cinayet siyasi ve anti-Semitik nedenlerle işlenmiştir -  Yahudi bir aileden gelen Eisner iktidara geldikten sonra temkinli hareket etmiş, bankaların ve şirketlerin kamulaştırılması gibi radikal planlar uygulamamıştır. Ancak İmparatorluk liderliğinin 1914'te büyük bir savaş istediğini ortaya çıkaran gizli belgeleri yayınlamış ve Almanya'nın dünya savaşının patlak vermesinde hangi rolü oynadığını açıkça ortaya koymuştur. Milliyetçiler Eisner'i bu yayınlar yüzünden hain ilan eder.

02 Mart 1919

Komintern'in kuruluşu ve birinci uluslararası kongresi.

06 Mart 1919

Geçici İmparatorluk Ordusu Kurulmasına ilişkin karar.

17 Mart 1919

Münih'te SPD hükümeti

Eisner suikastıyla, krize giren Özgür Bavyera Eyaleti parlamentosu, SPD önderliğinde yeni bir eyalet hükümeti seçer.

07 Nisan 1919

Münih Sovyetinin İlanı

USPD üyeleri ayaklanır ve Ernst Toller, Erich Mühsam ve Gustav Landauer gibi entelektüeller öncülüğünde Macaristan'ı örnek alarak bir Sovyet cumhuriyeti ilan eder ve bir Kızıl Ordu kurarlar.

08 Nisan 1919

İkinci Almanya İşçi ve Asker Konseyleri Genel Kongresi

01 Mayıs 1919

Münih Sovyetinin Bastırılması

Sağcı birlikler Sovyet Cumhuriyeti'ni binden fazla insanı öldürerek bastırır.

28 Haziran 1919

Versay Barışı

14 Ağustos 1919

Weimar Cumhuriyeti'nin İlanı